• DOBRODOŠLI

KULTURNO-ISTORIJSKI SPOMENICI

crvena-stijenaCRVENA STIJENA

Crvena stijena, , jedna od najznačajnijih praistorijskih stanica u Evropi,fenomen poznat u svjetskim okvirima,koje se nalazi na lijevoj strani doline Trebišnjice na 710 m nadmorske visine.Arheološko nalazište Crvena stijena  nalazi se kod sela Petrovići ( oko 45 km od grada).Istraživanje je  otkrilo 20 metara bogat kulturni sloj raznih etapa (paleolitik,mezolitik,neolitik i bronzano doba) razvoja ljudskog života.Dosadašnjim istraživanjem je otkriven 31 kulturni sloj.Najveći dio nađenih arheoloških predmeta nalazi se u Zavičajnom muzeju u Nikšiću.

STEĆCI – Akropole stećaka potiči iz XIII,XIV I XV vijeka i povezane su sa razvojem bogumilstva kao vjerskog pokreta.Pojam stećak prvobitno je bio vezan za kamene uspravne spomenike, a kasnije su tako nazvani i nadgrobni stari spomenici u obliku velikih kamenih ploča.U narodu se ovi spomenici najčešće zovu stećci ili mramorovi.Različitog su oblika,a najčešće su u obliku ploče,sanduka, kuće na dvije vode,stuba i krsta.Najbrojniji oblik su ploče.

    Najljepši primjerci,ukrašeni raznovrstnom ornamentikom su u Nikšiću(kod crkve Sv.Petra  Pavla),Moštanici,Prigredini kod Velimlja,Grahovu,Broćancu…

   Stećci koji su bili na prostoru oko Dvorca Kralja Nikole i ispod zidova Saborne crkve Sv.Vasilija Ostroškog su 2014.izmješteni u novoizgađeni lapidarijum kod Dvorca.

DSC_0033BEDEM– gradska tvrđava.Pored željezničke stanice, na kamenitom brežuljku,uzdiže se – Stari Bedem.Na tim bedemima i kulama grada stalno se vodila bitka ne samo za grad već i za preimućstvo u širem smislu.Stari grad Onogošt nastao je I IV vijeku kao rimsko vojno utvrđenje.

 Anderba,Sanderva,Anagastum,Onogošt, sve su imena  jednog istog lokaliteta.Osnivanje grada se vezuje za postojanje rimskog kastruma, koji je invazijom varvara srušen.Dolaskom Istočnih Gota obnovljene su ruševine rimskog kastruma.Grad je egzistirao i pod Slovenima,kasnije i pod Turcima.

Grad ima dvije cjeline : u ravnici – ostaci Donjeg grada sa pet kula I sistem gornjeg grada sa šest kula.Čitav grad je opasan bedemima.Dio istočne kule je konzerviran, iskorišćen za scenski proctor u ljetnim mjesecima.

dv kr nikole.jpg 2DVORAC KRALJA NIKOLE– Dvorski kompleks kralja Nikole se nalazi ispod Saborne crkve i sagrađen je u neorenesansnom stilu 1900. godine.Dvorac spada u u najvrednije kulturno nasleđe Nikšića i Crne Gore. Ova građevina je podignuta za potrebe crnogorskog dvora. Vizija kralja Nikole bila je da Nikšić ima reprezentativne građevine Sabornu crkvu, dvor, velike parkovske površine i zabran Trebjese. Dvorac je projektovao dr Josip Slade , sa kvadratnom osnovom u sredini, sa kojom se oformljuje atrijum. Glavni građevinari su bili italijanski majstori.  Lice dvora okrenuto je prema zapadu I čine ga dva reda arkada, po 11 stubova. Sa strane su dva krila dvora. U zgradi bivšeg dvora danas je smješten Zavičajni muzej, Gradska biblioteka, Galerija i Arhiv.Njegova posebna vrijednost je arheološka zbirka sa praistorijskog lokaliteta Crvena stijena.Ti eksponati odnose se na period između 180.000 godine i prvog milenijuma p.n.e.Tu su i druge zbirke koje se odnose na antiku,srednji vijek,oslobodilačke ratove i etnološka zbirka.

SPOMENIK KRALJU NIKOLI I PETROVIĆU na centralnom gradskom trgu,sagrađen 2006.g. 5

MOSTOVI

13-270x250CAREV MOST– Na Zeti u Nikšiću, je jedna od najljepsih gradjevina te vrste u jugoistocnoj Evropi. Carev most po broju otvora ( svodova ) kojih ima 18, drži rekord među svim očuvanim mostovima  u bivšoj Jugoslaviji.Ova impozantna građevina dužine 269 m,potiče iz 1894. godine, a naziv je dobila po ruskom caru Aleksandru III, uz čiju je pomoć  most građen.

RIMSKI MOST– na rijeci Moštanici, najstariji je sačuvani most u Crnoj Gori. Podignut je u III vijeku na važnom putu koji je povezivao rimske gradove: Skadar, Nikšić, Cavtat i Narona ( rimski grad u dolini Neretve ).

 Most je nekoliko puta obnavljan.Arhitektura je tipično rimska. Građen je u grubo tesanom kamenu u krečnom malteru sa životinjskom dlakom. U temeljima mosta nađen je uzidan jedan srednjevjekovni stećak, što je svjedočilo da je stari rimski most na tom mjestu bio porušen i već u ranijem slovenskom periodu obnovljen.

gordin_most2GORDIN MOST-  Na rijeci Bistrici, nalazi se mali ,kameni  most, poznat kao Gordin most.Most je 1902. godine  podigla Gorda Filipović iz Dobrskog sela,koja se pamti po dobroti i velikim ljudskim djelima.

Vukov-most-NK-druga-polovina-19-vijekaVUKOV MOST– Na rijeci Zeti pored aerodroma Kapino polje, nekad je postojao važan turski most.Nosio je ime Begov most i srušen je 1807. Godine. Poslije oslobođenja Nikšića 1877. godine , osjećala se potreba za izgradnjom novog mosta , na ovom mjestu.

Kralj Nikola je 1888-te godine naredio gradnju.Izgrađen je most od 5 otvora i po njegovoj  želji  mostu je dato ime proslavljenog crnogorskog junaka Vuka Mićunovića.Izgradnjom magistralnog puta Nikšić – Trebinje pored Vukovog mosta podignut je i novi betonski most.

STARI MOST NA DUKLU izgrađen je 1804.g.Podigao je ktitor nikšićke džamije Hadži Ismail Lekić,po kome i nosi ime.Izgrađen je na jednoj od najvažnijih prilaznih saobraćajnih raskrsnica,ali se vremenom pokazalo da nije dovoljan,pa je uporedo sa njim izgrađen novi betonski most veće širine.

U Nikšićkom polju je još jedan broj kamenih mostova,koji zaslužuju brigu i pažnju:Brezovački most preko Zete,most preko Rastovca u Gornjem  polju,most preko Sušice kod Gornjepoljskog vira…

SAKRALNI OBJEKTI

35SABORNA CRKVA  posvećena Sv.Vasiliju Ostroškom, veličanstvena je sakralna građevina koja dominira panoramom Nikšića. Podignuta je na Petrovoj glavici, zapadno od uzvišenja Trebjese. Sa sjeverne strane je stara crkva Sv. Petra i Pavla i gradsko groblje, a sa južne strane dvorac kralja Nikole, što zajedno predstavlja urbanističku cjelinu dominantnu u cijelom Nikšićkom polju.

Ovaj monumentalni spomenik je podignut u poginulih crnogorskih i hercegovačkih junaka u ratovima od 1875 – 1880 godine. Crkva je građena nešto više od 5 godina. Između dva rata na zvoniku je postavljen veliki sat, prečnika 2,36 m.

CRKVA SVETOG PETRA I PAVLA-po nekim podacima sagrađena je u XII vijeku,a živopisana krajem  XVII vijeka.Karakteristično je da je više puta bila dograđivana i da su vrijedne freske u crkvi sačuvane u oltarskoj aspidi,kao i sa južne strane oltarskog prozora.Posebna zanimljivost u ovom spomeniku je predstava Arona i    Solomona u oltarskoj aspidi,koji su dati u stojećem stavu,prvi sa žezlom,drugi sa Jerusalimskim hramom u ruci.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

CRKVA SV.SPASA NA GRAHOVCU podignuta 1864.g u čast velike bitke na Grahovcu 1858.g. i pobjede crnogorske vojske nad turcima.

MANASTIR KOSIJEREVO u Petrovićima  podignut je  prema predanjima u XIV vijeku,dok se u istorijskim izvorima pominje prvi put 1592.g.

MANASTIR  SV. LUKE u Župi  se sastoji od crkve Sv.Luke i konaka.Sagrađen je na temeljima stare crkve iz doba Crnojevića iz XV vijeka.Sagradio ga je kralj Nikola 1881.g.

MANASTIR OSTROG-Iz Nikšića vodi  put ka manastiru Ostrog,najznačajnijem centru vjerskog hodočašća na Balkanu.  Iako se nalazi u graničnom dijelu Opštine Danilovgrad, uvijek je za nikšićki kraj imao izuzetan znacaj. Udaljen je od Nikšića oko 18 km, a povezan sa tri asfaltna puta: preko Bogetića, preko Carevog mosta i Stubice i preko Kunka i Povije.

DŽAMIJA– u Nikšiću,jedna je od četiri džamije koje su u vrijeme turskog Nikšića postojale u gradu.Četvrta džamija,jedina do danas očuvana je džamija u Grudskoj Mahali.Podigao je Hadži Ismail Lekić 1804.godine.Džamija ima kvadratnu osnovu.U zidu koji je okrenut prema Mekinalazi se mihrab,ovalna niša,prema kojoj se vjernici okreću prilikom obavljanja dove ( molitve ). Uz desni zid džamije, sa vanjske strane,smješten je kameni minaret,visine oko 15m.Na kamenoj ploči iznad ulaznih vrata na arapskom jeziku je napisano kada je i ko podigao džamiju.

KATOLIČKA CRKVA– je sagrađena 1973. Godine.Dominantni dio crkve, u obliku razvučene piramide – razapetog šatora, od jednog ugla rascvjetava se u niži dio objekta kao kontrateg. Katolička crkva odiše ljepotom jednostavnosti, a o njoj se brinu časne sestre franjevačkog reda, koje su 2010. godine za svoj humanitarni rad dobile najveće priznanje grada.

LOGO2